Koninklijke Eenheidsfront Ronse

Aanleiding

Op 10 mei 1940 wordt menig Ronsenaar opgeschrikt door een speciale uitzending van het N.I.R. (Nationaal Instituut voor de Radio-omroep) : de oorlog wordt aangekondigd. Om 14u30 wordt Ronse gebombardeerd. Er vallen 10 doden. De Belgische regering waarvan Eugène Soudan, de Ronsese burgemeester deel uitmaakt, naar Frankrijk uitgeweken. Hij is dan minister van Openbaar Onderwijs. In Ronse wordt hij vervangen door de eerste schepen Ephrem Van de Eede. Begin januari 1941 wordt Léo Vindevogel (Belgisch oorlogsvrijwilliger in 14-18, volksvertegenwoordiger van de Katholieke Vlaamse Volkspartij) door de Duitse bezetter als burgemeester aangesteld … en wordt Ephrem Van den Eede naar een naziconcentratiekamp gestuurd.

Ronse wordt op zondag 3 september 1944, als allereerste Vlaamse stad bevrijd door het Inns of Court Regiment van het Britse leger. De wapenstilstand volgt pas 8 maanden laten, op 8 mei 1945. Maar als puntje bij paaltje komt wordt vastgesteld dat Ronse niet minder dan 103 oorlogsslachtoffers moet registreren.

Velen hebben gestreden, als militair of in het verzet.

Stichting

Om de rechten en belangen van de overlevenden, de verminkten, de overledenen en hun rechthebbenden te verdedigen en te vrijwaren is er nood en wil naar een eendrachtige en sterke vertegenwoordigende vereniging.

Hierom wordt op 3 september 1946, in café "Local Unique", het « Eenheidsfront van Oud-Strijders, Politieke Gevangenen, Gedeporteerden en Weerstanders van Ronse » opgericht. 1 januari 1947 wordt echter als werkelijke startdatum van de feitelijke vereniging vastgelegd. Zo staat het in de statuten vermeld.

Enkel nationale verenigingen konden lid zijn. We vermoeden dat er bij de oprichting 10 groeperingen vertegenwoordigd waren, met name :

• [ oud-strijders : ] de Nationale Strijdersbond van België (NSB), de Nationale Strijders 40-45, de Nationale Federatie van Oorlogsvrijwilligers, de Nationale Unie der Oudgedienden van de Bezettingslegers
• [ politieke gevangenen : ] de Nationale Confederatie van Politieke Gevangenen en Rechthebbenden
• [ gedeporteerden : ] het Nationaal Verbond der Oud-Krijgsgevangenen
• [ weerstanders : ] de Belgische Nationale Beweging, de Belgische Militaire Weerstandsbeweging "De Weerspannigen" ("Les Insoumis"), de Weerstandsbeweging Onafhankelijkheidsfront
• [ verminkten : ] het Nationaal Verbond der Oorlogsinvaliden

Elke groepering wordt vertegenwoordigd door zijn voorzitter en zijn secretaris. Elke groepering betaald een bijdrage die berekend wordt a rato van haar aantal leden. Er wordt tweemaal per jaar vergaderd. Ook worden alle leden van alle groeperingen zesmaandelijks per post aangeschreven i.v.m. de plechtigheden waarop zij uitgenodigd en verwacht worden.

Op 17 juli 1951 legt Koning Boudewijn I de eed af. Enkele maanden later wordt in het Staatsblad van maandag 3 en dinsdag 4 december 1951 gepubliceerd dat Zijne Majesteit brieven van gelukwensen heeft mogen ontvangen, w.o. één van het Eenheidsfront van Oud-Strijders, Politieke Gevangenen, Gedeporteerden en Weerstanders van Ronse.

Hoogstwaarschijnlijk was Victor Gergeay (oudstrijder 14-18 en 40-45) de eerste voorzitter. Ook hoogstwaarschijnlijk werd hij na zijn overlijden (in 1965) opgevolgd door Georges Van Obost (oorlogsvrijwilliger 14-18). Met zekerheid weten we dat deze twee, samen met o.a. Georges Van Coppenolle als medestichters aan de wieg lagen van het Eenheidsfront. Van Obost overleed in 1979. Toen was/werd Maurice Bouchez (BNB/MNB-verzetslied, Politieke Gevangene en Oorlogsinvalied) de (3de ?) Eenheidsfront-voorzitter.

Magere jaren '80

April 1982 : een nieuwe groepering wordt opgericht : de « Veteranen van Koning Leopold III". Aangezien er voorheen moeilijkheden gerezen zijn met de "Veteranen van Koning Albert" wordt de aanvraag tot toetreding bij het Eenheidsfront geweigerd.

In september 1982 wordt (reeds) voorgesteld om de "nieuwe wijk Kloef" te benoemen naar Majoor Lermusiaux, een held van de weerstand. De toenmalige burgemeester Robert Van Wingene is principieel akkoord met dit voorstel.

Op 12 juni 1983 wordt een nieuwe vlag van de Oorlogsvrijwilligers ingehuldigd.

Enkele maanden later lopen de plechtigheden van 3 september in de soep. Het Eenheidsfront heeft al zijn leden aangeschreven met 10u45 als aanvangsuur, zoals gebruikelijk. Pas eind september kondigt het Stadsbestuur 9u45 aan als (vervroegd) aanvangsuur. Dit is te laat om iedereen hiervan nog op de hoogte te brengen…

En 's anderendaags vernoemt de pastoor van Ellezelles slechts enkele namen van de Ronsese slachtoffers van Wodecq. Hij was zijn briefje, waarop alle namen vermeld waren, thuis vergeten.

Tussen september 1983 en juni 1988 worden geen "algemene vergaderingen" gehouden.

In het verslag van de Algemene vergadering van 2 juni 1988 blijkt dat de "Veteranen van Koning Leopold III" ondertussen als lid aanvaard werden, maar ook dat de "Oudgedienden van de Bezettingslegers" (tijdelijk) zijn weggevallen. Voortaan wordt er driemaal per jaar vergaderd. Begin april, einde juni en begin oktober, evenals telkens nodig blijkt. Steeds op woensdagnamiddag 15 uur. Daarnaast wordt een Dagelijks bestuur opgesteld, bestaande uit een "beperkt comité van 5 à 6 personen".

Twee weken later wordt beslist om in het vervolg de vergaderingsverslagen nog slechts eentalig (in het Nederlands) op te stellen. Er wordt ook vastgesteld dat de bijdragen van de verenigingen onvoldoende zijn om de bloemen te betalen. Ook al omdat het gemeentebestuur (burgemeeester = Orphale Crucke) geen subsidies meer betaalt, wordt beslist om uit geldnood geen bloemen meer neer te leggen, behalve op 1 november.

Het jaar daarop, en waarschijnlijk om haar inkomsten te vrijwaren, geeft de leverancierster van de bloemen de raad om daags na de plechtigheden het lint van de bloemen weg te nemen en te bewaren tot de volgende plechtigheid ! Dit zou telkens 250 BEF (6,20 EUR) besparen. Het voorstel wordt algemeen afgewezen.

Uiteindelijk betaalt de ere-voorzitter Roger De Poorter de bloemen van 1 november (700 BEF = 17,35 EUR)

Woelige Jaren '90

Gaston Vandekerkhove meldt, in maart 1989, dat "in Ronse, met de medewerking van het Stadsbestuur, een 11 juli comité (waarvan de voorzitter een oud-SS'er is) gesticht werd uit leden van het Davidsfonds, het Vermeylenfonds en de Marnixkring", maar Jean Lejour merkt op dat het volk over het algemeen onverschillig is geworden.

Enkele maanden later wordt op 21 juli, in de St-Hermeskerk, de "Brabançonne", onmiddellijk opgevolgd door de "Vlaamse Leeuw". Tijdens zijn vergadering van 9 augustus wordt besloten om, in dergelijke omstandigheden, vaandels en Eenheidsfronts-leden aanstonds de kerk zullen verlaten.

Het gemeentebestuur stelt voor om als tegenhanger van het "11 juli comité" een "21 juli comité" op te richten ! Het Eenheidsfront kan zich daar niet in vinden en werkt mee opdat op woensdag 11 april 1990 in "Local Unique" de stichtingsvergadering van het "8 mei comité" gehouden wordt. De daaropvolgende jaren vraagt het 8 mei Comité meermaals om toe te treden tot het E.F. hetgeen, zeker tot 1996, door de Algemene Vergadering geweigerd wordt.

In verschillende vergaderingsverslagen (tussen 1991 en 1999) wordt voorgesteld en ook besloten om het Te Deum van 21 juli niet meer bij te wonen daar er steevast ook de Vlaamse Leeuw gespeeld wordt. Naar het schijnt zou de Heer Deken onder druk gezet worden door het 11 juli Comité, het Davidsfonds en het stadsbestuur.

Wanneer er in 1996 een nieuw bestuur moet verkozen worden, stelt Maurice Bouchez zich niet meer voor als kandidaat, omwille van gezondheidsredenen. Hij stelt Dhr. Blondel voor om hem als voorzitter op te volgen. Deze weigert, waarna Dhr. Jean Lejour, in tweede instantie, wel instemt. De aanwezigen benoemen Maurice Bouchez unaniem als ere-voorzitter.

Op 8 mei 1999 ontbrak de Belgische driekeur aan het stadhuis ... omdat enkele dagen tevoren een bestelwagen van de stad de mast had afgebroken.

21ste eeuw

De Oudgedienden van het Bezettingsleger vervoegen opnieuw het E.F. in april 2000.

Tussen 2001 en 2014 neemt Lucien Ven het voorzitterschap over.

2005 : Het "8 mei Comité" wordt ontbonden en de kas zal later aan het Eenheidsfront worden overgemaakt. De Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid verdeelt 16.000 EUR aan federaties en verenigingen ten gunste van oorlogsslachtoffers en rechthebbenden. Er zijn 13 begunstigden, waaronder het "8 mei Comité" (600 EUR).

Begin 2006 zijn er nog slechts zeven verenigingen opgenomen in de EFU-ledenlijst : NSB, BNB, Oorlogsvrijwilligers, Politieke Gevangenen, Veteranen Leopold III en Oud-leden van het Bezettingsleger … en het opgedoekte 8 mei Comité. Later wordt geopperd om de Vriendenkring van de Brigade Paracommando en ook de Blauwhelmen te integreren.

Eind 2006 zijn de EFU-bestuursleden : Marcel Baert, Maurice Bouchez, Gilbert D'Hondt, Adelin Devos, Marcel Devos, Marie-Mathilde Ketels, Germain Tardy, Robert Van Durme, Georges Van Coppenolle, Roland Vandenbossche, Lucien Vandenbroere, Luc Vandevelde, Lucien Ven, Eddy Vercruysse, Gaby Ronsse, Frederic Pauwels, José Bellinck, Ghislain Bellinck en Julien Commère.

Commotie ter gelegenheid van het bezoek van prins Filip en prinses Mathilde aan de Stad Ronse op 27/3/2007. Het Eenheidsfront wordt verwaarloosd. Georges Van Coppenolle biedt zijn ontslag aan en meldt erbij op geen enkele plechtigheid nog aanwezig te zullen zijn. Na overleg met de burgemeester (Luc Dupont) worden de nalatigheid en de excuses van de Stad aanvaard.

In 2007 wordt in Ronse een sectie van de Nationale Vereniging van Oudgedienden van de Zeemacht opgericht en het Gilbert D'Hondt het EFU-logo ontworpen. Zonder kroon bovenop omdat de Koninklijke titel niet werd aangevraagd of niet werd toegewezen.

In 2012 vormen 17 verenigingen het Eenheidsfront (w.o. nog steeds het 8 mei Comité ! ? !) Naar aanleiding van de 70ste verjaardag van de bevrijding wordt een werkgroep opgericht bestaande uit : Ignace Michaux, Eddy Vercruysse, André Onijn, Adelin Devos en Geert Devriendt.

Op 13/9/2014 wordt de gedenkplaat Majoor Lermusieau ingehuldigd en wordt ook afgesproken er een jaarlijkse hulde te houden op de zaterdag die dichtst aanleunt bij zijn overlijdensdatum op 9/6/1944 in Dora.

Na het bezoek van het Koningspaar (5/12/2014) worden meerdere opmerkingen geuit en wordt een bestuurslid uitgesloten. Ook in 2006 werd, om andere redenen, reeds een bestuurslid uitgesloten.

Voortaan "Koninklijke Maatschappij"

Op 16/5/2024 wordt het Eenheidsfront Ronse – Front Unique Renaix gemachtigd de titel "Koninklijke Maatschappij" te voeren. Een moderner en aangepast logo wordt ontworpen. Voortaan maken 18 vaderlandslievende verenigingen deel uit van het Eenheidsfront. Meerdere zijn weliswaar, bij gebrek aan overledende leden, uitgedoofd of uitdovende.

Begin 2026 geeft Luc Vandevelde de fakkel door. Hij wordt benoemd tot ere-voorzitter en Eddy Vercruysse wordt de 7de EFU-voorzitter. Hij leidt de Algemene Vergadering en het Dagelijks Bestuur (bestaande uit Eddy Vercruysse (voorzitter), Patrick Boel (onder-voorzitter), Dominique Delusinne (secretaris) en Alain Bouchez (penningmeester).

O.a. in samenwerking met de Stad Ronse organiseert het EFU meerdere vaderlandslievende plechigheden : Herdenking overleden Politieke Gevangenen, V-day, Herdenking 2de Lt. Gilbert Malrait, Te Deum op de Nationale Feestdag, Bevrijdingsfeesten (en Liberation March), Herdenking overledenen op Allerheiligen, Relais Sacré, Wapenstilstand 14-18.

Tijdens de plechtigheden wordt voortaan één gezamenlijk EFU-bloemstuk neergelegd, om respectvol alle (bestaande én uitgedoofde) Ronsese vaderlandslievende verenigingen te vertegenwoordigen.